New Heart New Life หัวใจใหม่ ชีวิตใหม่

บรมครู ข้าฯข้อน้อมศีรษะคารวะ

ในการเรียนใดๆก็ตาม เรามี “ครู” เป็นสรณะ สมัยก่อนบิดามารดาพาลูกไปหาครู เอาดอกไม้ธูปเทียนใส่พานไปไหว้ครู​ เพื่อแสดงจิตศิโรราบ มอบกายมอบใจ ตั้งใจเรียนศึกษาวิทยาการต่างๆ ความสัมพันธ์ระหว่างครูกับศิษย์เป็นรากฐานของการส่งต่อคุณค่า วิทยาความรู้ จากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง เป็นศักยภาพอันเป็นเอกลักษณ์ของ Homo sapien sapien ที่ความทรงจำ ความรู้ และศักยภาพที่ปัจเจกมี ไม่สิ้นสุด สลายไปเมื่อชีวิตจบสิ้น แต่สามารถถ่ายทอด ทำให้เกิดการ “ต่อยอด” ทำให้เกิดการพัฒนารุ่นลูกหลานที่แข็งแรงกว่า ฉลาดกว่า มีศักยภาพที่สูงกว่าเดิม เป็น species ที่ถูกออกแบบมาให้ผลิตอภิชาตบุตร อภิชาตศิษย์ ธำรงเผ่าพันธุ์

Read the rest of this entry »

จิตอาสา จิตแท้แห่งมนุษย์

เมื่อวันอาทิตย์และจันทร์ที่ผ่านมา (23-24 สิงหาคม) ผมได้มีโอกาสไปทำกิจกรรม World Cafe ให้กับบุคลากรและอาสาสมัครของโรงพยาบาลตรัง ในวาระที่จะผลักดัน ผนึกกำลัง ระหว่างเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลและชุมชนมาร่วมมือกันทำอะไรเพื่อชุมชน แค่ฟังประเด็นก็ตัวสั่น (ด้วยความอยากไป) อะไรจะเป็นหัวข้อที่น่าสนใจขนาดนั้น ถึงแม้ว่าจะทำสองวัน แต่เป็นสองกลุ่ม คือวันแรกเป็นของเจ้าหน้าที่โรงพยาบาล อีกวันเป็นของอาสาสมัครที่มาช่วยงานโรงพยาบาล ก็ไม่มีปัญหาอะไร ตัดแต่งและเปลี่ยนทรงเล็กน้อย กิจกรรมยังไปสู่สิ่งที่พึงประสงค์ได้เหมือนเดิม “จิตอาสา” คำๆ นี้ดูจะมาแรงในระยะหลังๆ ไม่ทราบแน่ชัดว่าเริ่มที่ตรงไหน แต่ก็ช่างเถอะ จากการที่คำนี้ “ติดตลาด” คือโดนใจผู้คนอย่างรวดเร็ว แสดงถึงการที่คำๆนี้อยู่ “มานาน” แล้วในจิตลึกๆของคนจำนวนมาก ไม่ใช่เป็นคำที่ใหม่อะไร แต่การโดนใจที่ว่านี้ ทำให้ผมเกิดใคร่ครวญถึงสมมติฐานว่า “ทำไม” คนจำนวนมากถึงถูกดึงดูดด้วยคำนี้ พูดปั๊บ ได้ยินปุ๊บ ก็รู้สึกพลังงานวิ่งแผ่ซ่านอยู่ในผิวหนัง รู้สึกกระดุบกระดิบไปทั่วตัวอยากจะทำอะไรสักอย่าง และที่น่าสนใจต่อไปก็คือ คำว่า “จิตอาสา” มันมีความรู้สึกของความเป็น “อิสระ” แฝงอยู่ โจทย์ต่อไปก็คือ น่ากระนั้นเราจะ “สร้าง” หรือจะหล่อเลี้ยง เพาะเลี้ยง ให้จิตอาสางอกงามโดยตั้งใจได้หรือไม่ และทำอย่างไร?

Read the rest of this entry »

WALL-E and THEORY U

ปีนี้ Pixar มีภาพยนต์ animation น่ารักๆเรื่อง WALL-E มาให้ชม ถึงตอนนี้หลายๆคนคงจะได้ดูกันไปเรียบร้อยแล้ว ผมไปดูเรื่องนี้ครั้งแรกก็ชอบมากเลย ออกจากโรงหนังเดินวนเวียนไปมาหลายรอบว่าจะดูอีกสักรอบดีไหมหว่า เดินไปเดินมาเลี้ยวเข้าอีกโรงไปเสียฉิบ (ปกติผมจะชมภาพยนต์ตามโรงหนังคืนละ 2-3 เรื่อง เพราะไม่ค่อยมีเวลามากรุงเทพฯ … เด็กบ้านนอกอ่ะ  มาทีเลยต้องเอาให้คุ้ม)

Read the rest of this entry »

เมื่อความสำเร็จถูกนิยาม ความล้มเหลวก็ถูกร่างกำหนด

ในการเขียนโครงการ เขียนแผน เขียนอะไรก็ตาม ทุกคนก็จะถูกสอนมาว่าให้เริ่มจากถามตัวเองว่า “เราต้องการอะไร” หรือ “อะไรคือเป้าประสงค์” นั้นคือให้มีทิศทาง มีความปราถนา มีความต้องการ เสียก่อน เหมือนกับมีแผนที่ที่มีตัว X วางไว้ให้เรียบร้อย มิฉะนั้นก็จะกลายเป็นเดินเอ้อระเหย ร่อนไป เร่มา แล้วก็จะเห็นได้ว่าเราจะเริ่มมีทัศคติต่อการ “เอ้อระเหย ร่อนไป เร่มา” ในแง่ไม่ค่อยดีเท่าไหร่ ซึ่งก็ ทำให้สงสัยต่อไปอีกว่า เป็นเพราะเราคิดว่า “ต้องมีตัว X จึงเรียกว่าดี” รึเปล่า? ดังนั้นพอบอกว่าจะไม่มีตัว X ทำให้โดยไม่รู้ตัว เราจึงเลือกใช้ภาษา ใช้คำที่ “ไม่ค่อยดีเท่าไหร่” มาใช้อธิบาย ถ้าเขียนต่อไปอีก ก็จะเกิด loop งูสองตัวกำลังม้วนกินหางของแต่ละฝ่่ายไปเรื่อยๆ เดี๋ยวจะกลายเป็นนาคบาศแบบในเพชรพระอุมาไปเสีย

Read the rest of this entry »

Lean Management ในมิติขององค์กรให้บริการสุขภาพ

หลายปีมานี้เราได้ยิน ได้เห็น และอยู่ในยุคที่มีการนำเอาความรู้่ของภาคต่างๆมาบูรณาการ ดัดแปลง และใช้ในระบบอื่นๆที่อยู่นอกเหนือจากระบบที่พัฒนาองค์ความรู้นั้นๆขึ้นมา ทำให้การนำไปใช้่ ไม่เพียงแต่จะทำแค่ copy & paste เท่านั้น การดัดแปลงก่อนเพื่อให้มั่นใจว่า core values ขององค์กรที่นำไปใช้ไม่ได้ถูกเปลี่ยนไปด้วย เพียงแต่เพิ่มประสิทธิภาพมากขึ้นเท่านั้น กลายเป็นประเด็นสำคัญ วันนี้ขอแตะ (เพราะไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ) ประเด็นยอดฮิตอีกเรื่องคือ Lean Management

ที่จริงเรื่องนี้หา reference ไม่ยาก ส่งเข้าไป search ใน google ก็จะออกมาทั้งใน wikipedia เอย เป็น pdf เป็น powerpoint files เอย มีทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ พูดว่าเป็น tool บ้าง พูดว่าเป็นวัฒนธรรมบ้าง ซึ่งเตะตาผมที่กำลังเปิด sensor หาคำๆนี้เสมอเวลาอ่านอะไร ต่อมิอะไร เพราะจะเรียกว่าเป็นอคติส่วนบุคคลก็ว่าได้ เมื่อไรก็ตามที่เรามี tool ใหม่ๆ แล้วเราไม่ค่อยได้อ่านฉลากก่อนใช้ยา มันก็จะมีเรื่อง abuse หรือเรื่องสั่งยา ใช้ยา จ่ายยาผิดเป็นวรรคเป็นเวรตามมา

Toyota เป็นบริษัทที่ถูกอ้างอิงว่าเป็นผู้ผลักดันระบบ lean management (จาก Toyota Production System TPS) แต่คำๆนี้นำมาใช้โดยฝรั่งสองคน คือ James P womack และ Daniel T Jones วิกิพีเดียเกริ่นสั้นๆ (ให้เข้าใจตรงกันว่า ถ้าอ้างอิงวิกิพีเดียนั้น เป็น informal reference) ว่าเป็น “The optimal way of producing goods through the removal of waste and implementing flow as opposed to batch and queue” มีคนแปลให้เป็นไทยๆ lean ก็คือ ผอมๆ ไม่อ้วน ไม่อุ้ยอ้าย บริษัทห้างร้านไหนๆ มี lean management จะเกิดการ “สูญเปล่าน้อย”

Read the rest of this entry »